รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขวอนสื่อโปแลนด์อย่าเสนอข่าวเรื่องไข้หวัดนกให้ประชาชนตื่นตระหนก

1. สถานการณ์ปัจจุบัน

1.1 เมื่อวันที่ 15 ก.พ. 49 มีรายงานว่าพบหงส์ 3 ตัวเสียชีวิตที่ชายฝั่งทะเลตอนเหนือในเมือง Gdansk ซึ่งเบื้องต้นเชื่อว่าติดเชื้อไวรัสไข้หวัดนก จึงส่งไปตรวจยังห้องปฏิบัติการเมือง Gdansk และตรวจผลอีกครั้งที่สถาบันปฏิบัติการด้านสัตวแพทย์ของรัฐ ณ เมือง Pulawy (State Veterinary Institute: SVI) เพื่อหาเชื้อไวรัสไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N1 ซึ่งสามารถติดต่อสู่คนได้ และผลสรุปพบว่าหงส์ดังกล่าวไม่ได้เสียชีวิตด้วยเชื้อไวรัสไข้หวัดนก ทั้งนี้ แหล่งข่าวได้อ้างว่าเมื่อเร็ว ๆ นี้ ทางการเยอรมนีได้ยืนยันว่าหงส์ 2 ตัวที่เสียชีวิตที่ทะเลบอลติกด้านเยอรมนี ติดเชื้อไวรัสไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N1 แล้ว

1.2 นาย Krzysztof Ankiewicz ตำแหน่ง Chief veterinarian ได้แถลงข่าวเมื่อวันที่ 17 ก.พ. 49 ยืนยันกรณีพบหงส์ 3 ตัวเสียชีวิตที่ชายฝั่งทะเลเมือง Gdansk และอีก14 ตัวที่ทางเมือง Swakina และ Krakow ทางตอนใต้ของโปแลนด์ ว่าไม่ได้เสียชีวิตด้วยเชื้อไวรัสไข้หวัดนก แต่เสียชีวิตตามธรรมชาติ และผลทดสอบจากห้องปฏิบัติการกับนกที่เสียชีวิต พบว่าไม่ได้นำพาเชื้อไวรัสเข้ามา และไม่พบเชื้อไวรัสไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N1

1.3 เมื่อวันที่ 17 ก.พ. 49 รัฐบาลได้ให้สัมภาษณ์ กรณีพบนกเสียชีวิตในประเทศโปแลนด์ มีสาระสำคัญ ว่า

1.3.1 นาย Zbigniew Religa รมว.กระทรวงสาธารณสุข ได้ยืนยันว่า ขณะนี้ยังไม่พบเชื้อไวรัสไข้หวัดนก แต่รัฐบาลโปแลนด์ได้เฝ้าระวังและเตรียมพร้อมในเรื่องมาตรการป้องกันหากเกิดการแพร่ระบาด และวอนสื่ออย่าเสนอข่าวเกินความจริงจนสร้างความตื่นตระหนกแก่ประชาชน

1.3.2 นาย Ludwik Dorn รมว. กระทรวงมหาดไทย ได้จัดการประชุมกับหัวหน้าหน่วยงานด้านสัตวแพทย์และสุขอนามัย เพื่อหารือเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว ได้ข้อสรุปว่า เชื้อไวรัสไข้หวัดนกยังไม่ติดต่อจากคนสู่คน และย้ำผลสรุปของสถาบันปฏิบัติการด้านสัตวแพทย์ของรัฐ ณ เมือง Pulawy ว่าหงส์ที่พบไม่ได้เสียชีวิตด้วยเชื้อไวรัสไข้หวัดนก

1.3.3 นาย Krzysztof Jurgiel รมว. กระทรวงเกษตร ได้ออกประกาศเตือนให้ฟาร์มผู้เลี้ยงสัตว์ปีกเก็บสัตว์ปีกไว้ในอาคารสถานที่หรือพื้นที่ปิด เพื่อหลีกเลี่ยงมิให้สัตว์ปีกที่อยู่ในฟาร์มติดต่อสัมผัสกับนกหรือสัตว์ปีกป่า และมีการส่งเจ้าหน้าที่ไปตรวจสอบยังฟาร์มต่าง ๆ เพื่อดูแลให้ปฏิบัติตามกฎระเบียบ การออกประกาศเตือนของนาย Jurgiel สืบเนื่องมาจากการพบเชื้อไวรัสไข้หวัดนก ในประเทศรัสเซีย ยูเครน โครเอเชีย โรมาเนีย บัลแกเรีย อิตาลี กรีซ ตุรกี ไซปรัส เยอรมนี สโลเวเนีย ออสเตรีย และฮังการี

2. ข้อสังเกตและข้อสนเทศเพิ่มเติม

2.1 นรม. Kazimierz Marcinkiewicz เตรียมจัดสรรเงินงบประมาณปี 2007 ให้แก่หน่วยงานด้านการแพทย์ของรัฐ ให้มากขึ้นเป็นเงินจำนวน 4 พันล้านสว๊อตตี้ หรือประมาณ 4 หมื่นล้านบาท เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านการบริการแพทย์และบุคลากร นัยหนึ่งเพื่อพัฒนาวัคซีนและเตรียมพร้อมรับมือกับเชื้อไวรัสไข้หวัดนกที่อาจเกิดขึ้น

2.2 โปแลนด์มีมาตรการที่เข้มมากขึ้นทั้งนี้เพื่อป้องกันเชื้อไวรัสไข้หวัดนก โดยมาตรการสำคัญหนึ่งคือ กรมปศุสัตว์ได้ประกาศให้ผู้ค้าเนื้อสัตว์ปีกทุกชนิดจะต้องส่งให้สัตวแพทย์ตรวจสอบเพื่อออก Health certificates ก่อนที่จะส่งสัตว์ปีกไปยังโรงฆ่าสัตว์ และจะมีการตรวจสอบอีกครั้ง เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค

อนึ่งจากประกาศของกรมปศุสัตว์พบว่า โปแลนด์ได้สั่งห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์ปีกจากประเทศที่เกี่ยวเนื่องกับเชื้อไวรัสไข้หวัดนก ได้แก่ อาร์เมเนีย (เริ่มปี 2006) อาเซอร์ไบจัน (เริ่มปี 2006) จีน (เริ่มปี 2005) โครเอเชีย (เริ่มปี 2006) ปากีสถาน (เริ่มปี 2005) รัสเซีย (เริ่มปี 2005) ซีเรีย (เริ่มปี 2006) และไทย (เริ่มปี 2005) อย่างไรก็ดี ปัจจุบันไทยยังคงอยู่ในรายชื่อประเทศที่โปแลนด์สั่งห้ามนำเข้าเนื้อสัตว์ปีก

2.3 สภาผู้ค้าเนื้อสัตว์ปีกแห่งชาติ ระบุว่า ปริมาณยอดขายเนื้อสัตว์ปีกในโปแลนด์และปริมาณการส่งออกได้ลดลง 15 – 20% ตั้งแต่เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ราคาเนื้อสัตว์ปีกลดลง 1 ใน 10 และกังวลว่าหากประชาชนตื่นตระหนกมากขึ้นกับเชื้อไวรัสไข้หวัดนก เชื่อว่า ราคาอาจลดลงเกินครึ่ง

2.4. อนึ่ง เมื่อวันที่ 22 ก.พ. 49 เอกอัครราชทูตไทยประจำโปแลนด์ได้เข้าเยี่ยมคารวะนาย Yuan Guisen เอกอัครราชทูตจีนประจำโปแลนด์ ในโอกาสเข้ารับหน้าที่และได้หารือเรื่องเชื้อไวรัสไข้หวัดนกในโปแลนด์ และได้ทราบข้อมูลที่น่าสนใจ ดังนี้

2.4.1. จากการที่เอกอัครราชทูตจีนประจำโปแลนด์ได้หารือกับอธิบดีกรมปศุสัตว์และเจ้าหน้าที่จากสถาบันสัตวแพทย์และจากกระทรวงสาธารณสุข ทราบว่าโปแลนด์กังวลเรื่องเชื้อไวรัสไข้หวัดนกที่อาจแพร่ระบาดในโปแลนด์มาก เพราะมีการพบการระบาดในตุรกีและโรมาเนีย ซึ่งเมื่ออากาศอบอุ่นขึ้น นกบางจำพวกจะอพยพมาจากตุรกีและโรมาเนีย กลับมาที่โปแลนด์ซึ่งอาจนำเชื้อโรคมาแพร่ได้

2.4.2 โปแลนด์เตรียมมาตรการป้องกันการแพร่กระจายของโรคระบาดดีพอสมควร และออกมาตรการห้ามขายสัตว์ปีกที่มีชีวิตในท้องตลาด ซึ่งได้รับความร่วมมือจากประชาชน คนโปแลนด์ส่วนใหญ่มีการศึกษาที่ดีและมีความรู้เกี่ยวกับเชื้อไวรัสดังกล่าวพอสมควร

2.4.3 โปแลนด์กำลังศึกษาวิจัยอย่างจริงจังในการผลิตวัคซีนป้องกันเชื้อไวรัสไข้หวัดนกที่จะใช้สัตว์ปีก และมีความร่วมมือในเรื่องนี้กับจีน

2.4.4 ในการประชุมระหว่างประเทศเรื่องเชื้อไวรัสไข้หวัดนก (International Pledging Conference on Avian and Human Pandemic Influenza) ที่กรุงปักกิ่ง ซึ่งมีธนาคารโลก สหภาพยุโรป และรัฐบาลจีนเป็นเจ้าภาพร่วม ระหว่างวันที่ 17 – 18 ม.ค. 49 โปแลนด์ให้ความสำคัญมากโดยได้ส่งผู้แทนระดับรัฐมนตรีร่วมในการประชุมครั้งนี้ วัตถุประสงค์หลักของการประชุมคือ การระดมเงินทุน และการรับมือต่อโรคระบาด

2.4.5 ในทัศนะของเอกอัครราชทูตจีนประจำโปแลนด์มองว่า โปแลนด์ยังมีข้อด้อยคือ ยังไม่มีประสบการณ์ในการเตรียมการรับมือกับโรคระบาดประเภทนี้ แต่ทั้งนี้ โปแลนด์สามารถขอความช่วยเหลือจากสหภาพยุโรปได้